Protestantyzm jest nurtem chrześcijaństwa, zawierającym ogół wyznań i ugrupowań chrześcijańskich, powstałych po XVI w.

Początek protestantyzmu miał miejsce w reformacji, sięgającej 31 października 1517 r., kiedy to Marcin Luter, zakonnik augustiański i profesor biblistyki Uniwersytetu w Wittemberdze, przedstawił swe 95 tez. Przybijając je do drzwi kościoła zamkowego, chciał poddać je publicznej dyskusji. Treść tych tez szybko obiegła uniwersytety i ośrodki religijne w Europie, odbijając się w nich szerokim echem.

Marcin Luter podważał zasadność wiary w odpusty, czy moc relikwii. Obnażał zło kupczenia nimi i ich niezgodność z nauką Pisma Świętego. Z biegiem czasu jego poglądy poszerzyły się o kolejne prawdy, stojące w sprzeczności z dotychczasowym nauczaniem Kościoła Katolickiego. Głosił, że człowiek zbawiony jest tylko z łaski Bożej, przez wiarę w ofiarę Chrystusa, a nie z uczynków, zaś jedynym źródłem dogmatów czy prawd wiary jest Pismo Święte.

Te zasady szybko rozprzestrzeniły się w wielu krajach, wzbudzając tysiące zwolenników. Stały się dla wielu ludzi inspiracją do samodzielnego studiowania Biblii i szukania dróg Bożych.

Zaczęły powstawać kolejne ośrodki myśli teologicznej protestantyzmu – Zurych, Genewa, Strasburg. Postaci takie jak Jan Kalwin, Filip Melanchton, czy Urlich Zwingli nadały całemu ruchowi ramy dogmatyczne oraz wyznaczyły główne kierunki rozwoju.

Protestantyzm usunął doktryny o czyśćcu, kulcie Marii i świętych, celibatu czy kulcie obrazów, uznając je za niezgodne z Biblią. Zweryfikował rozumienie sakramentów eucharystii, kapłaństwa czy spowiedzi. Oparł się na autorytecie Pisma Świętego, czyniąc je jedynym źródłem i miernikiem prawdy.

Jako że protestantyzm był ruchem głoszącym decentralizację władzy w Kościele, pozwalało to na swobodne powstawanie poglądów i różnych nauk. Wyodrębniły się trzy główne prądy w jego łonie: ewangelicki, reformowany oraz anglikański. Obok nich wyłaniał się również nurt anabaptystyczny, lecz zwalczany zarówno przez katolicką, jak i protestancką stronę Kościoła, miał trudną i długą drogę do ukształtowania się. Po kilkudziesięciu latach anabaptyzm przyjął wiele z założeń teologii reformowanej, stając się jednym z wielu wyznań protestanckich.

W wyniku wielu procesów historycznych protestantyzm zakorzenił się w różnych częściach Europy, stając się decydującym czynnikiem kształtującym społeczeństwa takich krajów jak Niemcy, Szwajcaria, Anglia, Holandia czy Szwecja. Jego wpływy odegrały też rolę w historii Francji, Węgier oraz Litwy.

Wraz z upływem czasu i rozwoju protestanckiej myśli teologicznej, rodziły się różnego rodzaju poglądy, które przeistaczały się w konkretne wyznania. Kościołami, które powstały w wyniku tych procesów są: kościół luterański, kalwiński (reformowany), anglikański, metodystyczny, prezbiteriański, mennonicki, baptystyczny, kongregacjonalny.

Jednakże dorobkiem protestantyzmu i niepodważalnym wkładem w odnowę Bożych prawd, pozostaje objawienie o zbawieniu człowieka z łaski, przez wiarę w ofiarę Chrystusa. Jest to dziś fundament nauczania o zbawieniu i pojednaniu człowieka z Bogiem, we wszystkich kościołach wywodzących się z tego nurtu chrześcijaństwa.